Analiz: Dreev’in Harika Oyunu

78. Tata Çelik Satranç Turnuvası geçtiğimiz Cumartesi günü Wijk aan Zee, Hollanda’da başladı. Hiç şüphesiz satrançseverlerin gözü Carlsen, Giri, Caruana gibi isimlerin yer aldığı ‘Masters’ grubunda. Ancak Analiz Satranç’ı Instagram’da takip edenlerin de hatırlayacağı üzere, fikrimce en etkileyici oyunlar şimdiye kadar ‘Challengers’ grubunda gerçekleşmişti.

12534348_909976112389572_231203065_n

3. turda ise tecrübeli isim GM Alexei Dreev‘in WGM Anne Haast karşısında elde ettiği galibiyet çok etkileyiciydi. Bu yazımızda, Babanızı Satrançta Nasıl Yenersiniz? kitabında yer verilmiş olan bir kalıpla nasıl sonuca gidildiğini göreceğiz.

dreev01

GM Alexei Dreev

GM Alexei Dreev – WGM Anne Haast
Wijk aan Zee 2016, [D20], (FM Ataman)

1 d4 d5 2 c4 dxc4

Kabul Edilmiş Vezir Gambiti.

3 e3 e5!?

İzole vezir piyonu (İVP) konumlarını oluşturmak için yapılan direkt bir sürüş. Yalnız İVP pozisyonlarında çoğu zaman, siyahların c-piyonu yerine e-piyonuna sahip olduğu gözlenirdi. Bu değişiklikle beyazların c4-fili artık …e7-e6 sürüşüyle kısıtlanamayacağından etkili bir çapraza sahip olacak. Bakalım, bu durumun oyunun gidişatı üzerinde önemli bir etkisi olacak mı? Hep birlikte göreceğiz.

4 Fxc4 exd4 5 exd4

Karşınızda izole vezir piyonu.

5…Af6 6 Af3 Fd6

Siyahlar …Fg4 gelişimiyle d4-piyonunu baskı altına almaya henüz hazır değil: 6…Fg4? 7 Fxf7+! Şxf7 8 Ae5+ ve akabindeki Axg4 alışıyla, beyazlar hem piyon kazanır, hem de siyah şahın konumunu bozar.

7 0–0 0–0 8 Ac3 Ac6

Acaba siyahlar niçin şimdi 8…Fg4 gelişimini tercih etmemişti? Böylece d4-piyonuna baskı fikri uygulamaya konabilecekti. Açılış kitabına baktığınızda karşınıza 8…Fg4 9 h3 Fh5 10 g4!? (beyaz şahı gönüllü olarak zayıflatmak ilginç) 10…Fg6 11 Ae5 gibi çok enteresan bir devamyolu çıkıyor. İlk olarak denendiği oyunu görmek içinse 1910 yılına dönmek gerekiyor: Tartakower – Marshall, 1910, 1-0.

Kim bilir, belki de siyah taşlarla oynayan Hollandalı oyuncu, pozisyonun bu kadar erken bir noktada keskinleşmesini arzu etmemiş olabilir.

9 h3

Artık …Fg4′e yer yok.

9…h6 10 Ke1 Ke8 11 Kxe8+ Vxe8 (D)

dreev0

Oldukça normal bir konum. Siyahların c8-filinin gelişimini tamamladıktan sonra Ac3-b5 gibi fikirlere dikkat etmesi halinde pek de büyük bir problemle karşılaşacağını düşünmek zor.

12 Vc2!

İnanmak güç, ancak bu doğal hamleye ben veritabanlarında rastlayamadım. Öyle ya, beyazlar daha önce çoğu zaman 12 Ab5 hamlesini tercih etmiş. Temelde, beyazların …Ff5 gelişimini engellemeye çalıştığı düşünülebilir.

12…a6?! (D)

Sorunların başlangıcı. Şimdilik yazımızın esas konusundan bir parça uzaklaşıp, 12…Fe6 gelişimine bakalım: 13 d5 Ab4 14 Vd1 (şüphesiz 14 dxe6!? Axc2 15 exf7+ Vxf7 16 Fxf7+ Şxf7 17 Kb1 devamyolu çok enteresan, ancak beyazların somut bir şey elde ettiğini iddia etmek zor) 14…Ff5  15 a3! (15…Ac2′den çekinmeye gerek yok: 16 Ka2 ve at düşme tehlikeleri yaşar) 15…Aa6 16 b4. Mücadele karşılıklı şanslarla devam ederdi.

Muhtemelen beyazların Ac3-b5 girişimini engellemeyi amaçlayan 12…a6?! hamlesi niçin şüpheli olarak değerlendirildi? Bu sorunun yanıtını vermeden önce Babanızı Satrançta Nasıl Yenersiniz? kitabına göz atmaya ne dersiniz?

kk

(not: görsele tıklayıp, sayfaları daha büyük olarak incelemek mümkün)

dreev1

GM Chandler’ın öğretici kitabında Korchnoi’un Tatai karşısında siyah taşlarla kazandığı oyuna atıfta bulunulmuş ve vezirin hassaslaşan g6-karesinden (ya da siyahların perspektifinden g3-) nasıl faydalanabileceği anlatılmıştı. İncelediğimiz örnekte de g6-karesinin zayıflığını gören GM Dreev, benzer şekilde basitçe h6-piyonu ortadan kaldırır. Basitçe? Acaba tam olarak emin miyiz?

13 Fxh6! Aa5

Şimdi h6-karesinde boşta duran filin yanı sıra c4-fili de sallantıda. Ancak önce: Kural 1: fırsat varken, taşları iyileştirelim.

14 Ke1! Vf8 (D)

dreev2

15 Fg5?!

Oyunu canlı olarak takip ederken, tecrübeli oyuncunun bu hamlesiyle ortaya koyduğu fikrin çok etkili olduğunu sanmıştım. Ancak, beyazların sonuca gitmek adına daha da etkili bir fırsatı bulunuyordu. 15 Ad5!! (D). Mücadeleye yeniden döneceğiz, ancak önce perde arkasında kalmış bu güzel varyanta bakalım.

dreev3

15…Axd5 

15…Axc4 16 Axf6+ Şh8 {16…gxf6 17 Fxf8+-} 17 Vh7#. Veya 15…gxh6 16 Axf6+ Şg7 17 Ke8 ve vezir düşer.

16 Ag5! 

Darbe üstüne darbe! Böylece h7-karesinin zayıflığını karşılamak artık çok güç.

16…Af6 17 Fxf7+ Şh8 (D)

dreev4

18 Ke8!!+-

Aşırı yüklenme temasındaki bitirici vuruş.

Etkileyici, öyle değil mi? Bu fırsatı kaçırmış olmasına karşın, GM Dreev’in mücadelenin devamında ortaya koyduğu oyun da çok öğreticiydi. Şimdi yeniden mücadelemize dönelim:

15…Axc4 16 Fxf6 gxf6 17 Ad5?!

Çok güçlü görünmesine karşın, atı açmazda bırakmış olmak Haast’a bazı savunma olanakları tanıyacak. Daha iyisi 17 Ae4′tü: 17…Vg7 18 Vxc4 Fxh3 19 Ah4 ve bu konumda siyahlar fil çiftine sahip olmasına karşın üstünlük ibresi beyazlarda.

17…Şg7 18 Vxc4 Fe6

Bir anda d5-karesinde yer alan atla ilgili sıkıntılar ortaya çıktı.

19 Vb3!

19…c6 sürüşünü engelleyerek: 19…c6 20 Kxe6! fxe6 21 Vxb7+ Şh8 (veziri kapatmak kaleyi boşta bıraktığından mümkün değil) 22 Axf6 Fe7 23 Ae5! ve beyazlara kazanarak.

19…Kd8 20 Kxe6!?

Dreev bu kalite fedasını yaparken, atlarının gücüne güvenmiş olmalı. Ancak siyahların da, materyal üstünlüğüyle, önemli ölçüde karşı şanslara sahip olduğunu belirtmeliyiz.

20…fxe6 21 Ae3 Şf7 22 d5!

Siyah şahın hassas konumundan yararlanabilmek için konumu açmaya zorlamak şart.

22…e5 23 Ah4 (D)

dreev5

Zayıf beyaz-renkli kareler. Atlar rahatsız edilemeyecekleri, korunmuş ileri karakollara yerleşmek ister. Burada da belirtilen karakol f5-karesi. Buna karşın, siyahların fili şimdilik yalnızca bir seyirci.

23…b5 24 Vc2

b1-h7 çaprazına göz dikere.

24…Fc5 25 Vg6+ Şe7 26 Aef5+ Şd7 27 Ag7

Yeni zayıf kare e6-. Atların sürekli olarak yararlanabilecekleri zayıf kareler bulabilmeleri enteresan.

27…Şc8 28 Ae6 Vh8 29 Vg4 f5 30 Vxf5

30 Axf5 alışı da mümkündü: 30 Axf5 Kxd5 31 Ve4! (kaleye aşırı yüklenerek) 31…c6 32 Vc2! ve beyazlara avantajlı bir konumla. Herhalde beyazlar d5-piyonunu vermek istememiş olmalı.

30…Vxh4 31 Axc5+ Şb8 32 Axa6+ Şb7 33 Ac5+ Şb6 34 Ad7+ Şb7 35 Ac5+ Şb6 36 Ad7+ Şb7 37 Ve6 Vc4 38 g3 e4 39 b4

Kalite karşısında sahip olunan 3 piyonun yanı sıra hücumun siyahlara nefes aldırmaması, oyunu beyazlara kazanç yapıyor.

39…Şa7 40 Ve7 Kxd7

Beyaz bayrak sallanıyor! Tek şans, zayıflatılacak olan beyaz şah karşısında daimi kiş yakalamak. Fakat bu bir ütopyadan başka bir şey değildir.

41 Vxd7 e3! 42 fxe3 Vc1+ 43 Şf2 Vb2+ 44 Şf3 Vf6+ 45 Şe4 Vg6+ 46 Şd4 Vf6+ 47 Şd3 Vf1+ 48 Şe4 Vb1+ 49 Şe5 Vb2+ 50 Şe6 Vc3 51 Şf7 Vc2 52 e4 Vf2+ 53 Vf5 Vxa2 54 g4 1–0

Wijk aan Zee Turnuvası’nı 1995 yılında kazanmış olan (!) tecrübeli GM Alexei Dreev’den harika bir oyun.

Print

Babanızı Satrançta Nasıl Yenersiniz? kitabına gelirsek… Bu kitabı çevirmeye başlayalı, kitapta yer verilmiş olan iki farklı kalıpla iki harika oyun kazanıldığını gördüm. İlki Cebalo-Vasiukov, Sibenik 2014, 1-0‘dı (f7-karesinden fil fedası ve sadece 13 hamle! / .pgn göstericide inceleyebilirsiniz). İkincisi de buydu. Kim bilir, belki de aradıklarımız temel kitaplarda yer alıyordur, ne dersiniz?

Facebook'da paylaş